FLEX Versnellingsprogramma

Stedin ziet voor zichzelf een rol weggelegd in het faciliteren en stimuleren van de markt op het gebied van flexibiliteit. Marktpartijen laten floreren in het energiespel door ze de juiste randvoorwaarden, data, marktmechanismen, platforms en prikkels te bieden. Daarom is Stedin in 2016 een FLEX Versnellingsprogramma gestart met als doel om marktinitiatieven op gebied van flexibiliteitsoplossingen te stimuleren. 

Samenwerkingen

Stedin ziet dat flexibiliteit waarde heeft voor:

  • het behouden van balans tussen vraag en aanbod;
  • profiteren van variërende prijzen voor aanbod of gebruik van energie (portfoliomanagement);
  • voorkomen van knelpunten in het energienet. 

In het programma onderzochten we hoe waardevol nieuwe diensten kunnen zijn voor het energiesysteem, gericht op die derde waarde: knelpunten voorkomen. 


Huizen met zonnepanelen

 Marktpartijen hebben daar wel ideeën over. 

  • Zo hebben BAM en Enervalis in 2017 getest hoe ze de piekbelasting van het net beïnvloeden door het besturen van energiemodules in Nul-op-de-meter woningen. Uit die tests blijkt dat de uitdaging niet zozeer zit op vlak van het piekverbruik van huishoudens zelf, maar op vlak van de terugleverpiek van energie door zonnepanelen op het dak opgewekt.
  • Sympower onderzocht of het de piekbelasting op onze netten kon verminderen door aansturing van warmtepompen en elektrische boilers. Door gebrek aan deelnemers is deze pilot niet getest.
  • De samenwerking met Duroplan was gericht op de effect meting op de piekbelasting van het energienet. Een slimme buffervat met vloeistof, houdt zelfs rekening met de weersverwachting.  De testfase is door gebrek aan deelnemers niet uitgevoerd.
  • iwell plaatst bij appartementencomplexen een batterij met zonnepanelen, waarmee een deel van het piekverbruik, door bijvoorbeeld de lift, afvlakt. Hierdoor kunnen de bewoners af met een kleinere aansluiting. Kostenverlaging en verduurzaming voor de klant dus. In 2017 waren er in de pilot onvoldoende deelnemers. Inmiddels heeft iwell meerdere woningcorporaties als opdrachtgever en plaatst voor hen batterijen bij appartementencomplexen, waarvan binnenkort vier in het werkgebied van Stedin.
  • De pilot met Qurrent was gericht op het inzetten van het variabele leveringstarief en de impact hiervan op het energieverbruik van consumenten. Deze pilot is gestopt vanwege beperkte deelname van deelnemers.

Leerpunten

Na bijna twee jaar hebben we de uitkomsten en leerpunten van het programma op een rij gezet:

  • De flexibiliteitsmarkt voor de inzet van flexibiliteit bij huishoudens komt langzaam op gang.
  • Er zijn nog onvoldoende stuurbare apparaten (zoals warmtepompen) bij huishoudens en het ombouwen van bestaande apparaten is prijzig.  
  • De focus ligt daardoor bij een meerderheid van de partijen (nog) niet op consumenten, waardoor er onvoldoende deelnemers wilden meewerken aan de pilots.
  • Er is een groeiende behoefte aan ‘echte’ cases met knelpunten.

Deze leerpunten maken een minder technische maar meer maatschappelijke route voor de energietransitie belangrijker. Een route waarbij de sleutel misschien wel ligt bij het centraal stellen van de klantbehoefte en het klantgedrag. Inzicht in de technische potentie en waarde van een flexoplossing voor verschillende partijen is hiervan een belangrijk onderdeel. Maar is dit voldoende om klanten over de streep te trekken? Wat is de juiste sleutel naar de consument en klant?

Programma stopt, maar we gaan verder

Met de opgedane inzichten uit de pilots heeft Stedin besloten om het FLEX Versnellingsprogramma per direct te stoppen. Met de partijen binnen het FLEX Versnellingsprogramma zijn passende afspraken gemaakt over het vervolg van de pilots.

Flexibiliteit blijft een belangrijk thema. Onze belofte voor het vervolg is dat we actief gaan helpen om passende (sociale) antwoorden te geven. Dat doen we door te informeren en te activeren waardoor de discussie hierover inhoud krijgt en sociale innovaties stimuleert. We verbinden ons aan lokale initiatieven waarbij nieuwe technologie (o.a. blockchain) wordt toegepast. Dat leidt tot een verbetering van de inzet van flexibiliteit, de toegang tot de markt en de verdeling van kosten en baten onder alle spelers om deze zo open en eerlijk te houden. Een brede erkenning in de samenleving dat energie een belangrijke maatschappelijke functie heeft, is daarbij ook nodig. 

Lees meer over onze belofte in onze position paper flexibiliteit

Deel dit artikel