FLEX Versnellingsprogramma stopt

Door Marjolein Hulsebosch 22-10-2018
In de zomer van 2016 lanceerde Stedin het FLEX Versnellingsprogramma. Een programma gericht om marktpartijen te faciliteren bij het testen van hun flexibiliteitsoplossing voor congestiemanagement. Hierbij neemt Stedin de rol van 'launching customer' op zich. In een eerder blog gaf ik aan dat na een jaar FLEX Versnellingsprogramma een belangrijk leerpunt is dat de flexibiliteitsmarkt voor oplossingen bij huishoudens langzaam op gang komt. De business case voor flexibiliteitsoplossingen bestaat uit verschillende inkomstenbronnen en het is (nog) lastig om tot een positieve business case bij consumenten te komen. Het afgelopen half jaar hebben we hier zowel met de nieuwe als bestaande samenwerkingsverbanden aandacht aan besteed. 

Toch niet zo snel? 

Ook bij de nieuwe samenwerkingen hebben we ervaren dat het werven van deelnemers en potentiele klanten niet zo gemakkelijk gaat. Dit ondanks de gretigheid in de gesprekken. Waarin meestal de vraag werd gesteld: “Wanneer kunnen we starten?” in de eerste minuten werd gesteld en waarbij mijn antwoord steevast was: ‘Wat ons betreft zo snel mogelijk!’. Is het versnellingsprogramma ondanks deze gretigheid van gelijkgestemden misschien toch niet zo snel? En, kijkend naar onszelf, wat zouden wij kunnen doen om te helpen versnellen? 

Stedin als matchmaker?

Om antwoord te kunnen geven op deze laatste vraag hebben we gekeken naar het invullen van een match making rol. Kan Stedin haar netwerk van bijvoorbeeld woningbouwcorporaties koppelen aan de partijen in het programma? Maar belangrijker nog: is hier ook behoefte aan bij de partijen? In interviews met partijen binnen en buiten het FLEX Versnellingsprogramma leerden we dat de overheersende mening is dat acquisitie een taak is van de partij zelf dus ook het creëren van een netwerk waarbinnen de propositie zal moeten worden afgezet. Echter dat een juiste ingang soms kan helpen, zeker bij start ups die net zijn gestart. Dit hoeft niet te betekenen dat het noodzakelijkerwijs sneller gaat met het werven van deelnemers omdat je nog steeds als start up te maken hebt met de dynamiek binnen een grote organisatie en besluitvorming om een risico te nemen en deel te nemen aan een pilot. 

Shift in focus

Daarnaast zien we dat veel partijen hun propositie niet meer actief op consumenten of kleine bedrijven richten. Een reden die werd aangegeven is dat de kosten om tot een megawatt (de hoeveelheid die nodig is om ook op andere markten aantrekkelijk te zijn) stuurbaar vermogen te komen, te hoog zijn. Deze kosten zitten dan in aanpassingen in de (diverse) thuisinstallaties van de gebruikers. Zodra er meer en meer intelligente apparatuur in woningen komen van gebruikers wordt dit steeds interessanter. Iets wat terug te zien is in proeftuinen van Stedin en andere netbeheerders waarbij op voorhand al intelligente systemen aanwezig waren of er werd geïnvesteerd in dergelijke systemen. In deze proeftuinen lag de focus van het leren eerder op de technische werking en soms op klantgedrag en niet op de investeringsbereidheid van een klant. 

Zoals eerder aangegeven als leerpunt zien we dat de focus van partijen vooral ligt op het gereed maken van hun product voor bestaande markten, zoals de onbalansmarkt, maar minder voor nieuwe gebieden zoals congestiemanagement. Aanvullend hierop zien we dat er een groeiende behoefte is aan ‘echte’ cases waaraan meegewerkt kan worden en waarin knelpunten in het net aangepakt worden. 

Samenwerking andere netbeheerders

Het FLEX Versnellingsprogramma heeft ons ook weer op een andere manier in gesprek gebracht met collega netbeheerders. Zo zijn we actief in gesprek geraakt rondom de marktuitvraag van Liander in 2016 over het knelpunt Nijmegen Noord en hebben we inzichten en geleerde lessen gedeeld. Lessen die Stedin en Liander afgelopen jaar en ook dit jaar helpen in een potentiele case in de Zuidplaspolder. 

Stopzetten FLEX Versnellingsprogramma

Met de opgedane inzichten uit de pilots hebben we besloten om het FLEX Versnellingsprogramma te stoppen. Met de partijen binnen het FLEX Versnellingsprogramma zijn passende afspraken gemaakt over het vervolg van de pilots. Afgelopen periode zijn er waardevolle inzichten op gedaan in de pilots op inhoudelijk vlak en hoe wij als netbeheerder samenwerken met de markt. Samenvattend zijn de leerlessen:

- Flexibiliteitsmarkt komt langzaam op gang 
- Focus ligt daardoor bij een meerderheid van de partijen (nog) niet op consumenten
- Groeiende behoefte aan ‘echte’ cases met knelpunten

Flexibiliteit blijft een belangrijk thema. Onze belofte voor het vervolg is dat we actief gaan helpen om passende (sociale) antwoorden te geven. Dat doen we door te informeren en te activeren waardoor de discussie hierover inhoud krijgt en de sociale kant van innovaties stimuleert. We verbinden ons aan lokale initiatieven waarbij nieuwe technologie (o.a. blockchain) wordt toegepast dat leidt tot een verbetering van de inzet van flexibiliteit, de toegang tot de markt en de verdeling van kosten en baten van alle spelers open en eerlijk te houden. 

Lees meer over onze belofte in ons position paper Flexibiliteit, www.stedin.net/flexibiliteit 

Deel dit artikel