Samen de energietransitie versnellen: 5 vragen aan de gemeente Utrecht

Utrecht 19-04-2017

“Als het gaat om duurzame energie hebben we grote ambities”, vertelt wethouder Lot van Hooijdonk. “Wil je in een bebouwde omgeving echt naar nul op de meter, dan is een intensieve samenwerking met een netwerkbeheerder noodzakelijk.” We interviewden Lot van Hooijdonk, wethouder bij de gemeente Utrecht, en stelden haar 5 vragen over de energietransitie en de samenwerking hierin met Stedin.

Wat is de weg naar een klimaatneutraal Utrecht?
In Utrecht loopt een omvangrijk duurzaamheidsprogramma dat ervoor moet zorgen dat Utrecht klimaatneutraal wordt. Maar wat houdt dit in? Wethouder van Hooijdonk: “In allerlei domeinen moeten we heel veel besparen en opwekken. Daarom zijn we in gesprek met bijvoorbeeld woningcorporaties, zorginstellingen en bedrijventerreinen. Ook kijken we naar grootschalige energieopwekking via zonnevelden en windmolens in de polder en naar het verduurzamen van stadsverwarming met een biomassa-installatie.” Het stemt de wethouder vrolijk en optimistisch dat in andere gemeenten dezelfde ambities leven als in Utrecht. “Gemeenten zijn er ambitieuzer mee bezig dan de rijksoverheid tot nu toe is geweest. En als gemeente Utrecht lopen wij in heel veel aspecten voorop.”

Welke rol speelt de gemeente in de energietransitie?
Hoewel gemeenten nu geen wettelijke rol hebben in het huidige energiesysteem, zijn steeds meer partijen het erover eens dat dit moet veranderen. We vroegen de wethouder welke rol de gemeente speelt. “Als gemeente sta je het dichtst bij de mensen, dé adressen waar de energietransitie moet gebeuren”, verklaart de wethouder. “Wij weten hoe de bebouwde omgeving eruit ziet. Zijn het kantoren, bedrijven, woningen? Hoe oud is de bebouwing? Welke lokale energiebronnen zijn beschikbaar? De gemeente kan als enige goede lokale keuzes maken die passen bij de lokale omstandigheden. Gelukkig ziet minister Kamp dit ook steeds meer. Hij heeft het opgenomen in zijn Energieagenda. Dat is echt nieuw.”

Over welke onderwerpen is Utrecht in gesprek met Stedin?
Samen met Stedin voert de gemeente strategische gesprekken over de infrastructuur. Maar waar gaan die gesprekken over? Wethouder Van Hooijdonk: “Voor een stedelijke omgeving is de infrastructuur erg belangrijk. Wat gebeurt er als je de gasinfrastructuur vervangt? Wat zijn de alternatieven? Wat betekent het voor de gebouwen, de leidingen, de woningen en het gebied als je naar nul wilt? Stedin heeft de kennis en is in staat om maatschappelijk te denken: wat is het beste voor ons allemaal? Ik ben heel blij dat Stedin zo welwillend en ambitieus is om dit avontuur met ons aan te gaan. Want dat is het wel, een avontuur.”

Waarom is samenwerking zo belangrijk in de energietransitie? 
In de zomer van 2016 ondertekenden de gemeente Utrecht en Stedin een samenwerkingsoverkomst. Hierin staan afspraken om de energietransitie te versnellen. “Als je als gemeente een energieplan hebt, is de vraag: hoe kom je daar?”, stelt de wethouder. “We zijn overgeleverd aan onze charme om andere partijen mee te krijgen. Echt goed samenwerken met andere belangrijke partijen en afspreken ‘wie doet wat?’ is essentieel in deze transitie. Dat hebben we als eerste gedaan met Stedin, onder andere over het uitwisselen van data, samenwerken in Europese projecten, samen optrekken in lobbyactiviteiten. Dit werkt heel goed. Er is regelmatig overleg, zodat we ook echt verder komen.”

Hoe kijkt de gemeente Utrecht aan tegen het gebruik van fossiel aardgas?
Wethouder Van Hooijdonk: “Net zoals Stedin is de gemeente Utrecht er voorstander van dat de gasaansluitplicht voor nieuwbouwwijken per direct vervalt. Waarom wachten? De alternatieven zijn er. In 2050 moet alle bebouwde omgeving energieneutraal zijn. Dat is de Europese norm. En dat kan niet met fossiel gas. Gelukkig gaat de Tweede Kamer dit nu ook regelen, zodat er een einde komt aan het tijdperk ‘recht op gas’. Ook tekenden meer dan dertig gemeenten een Green Deal. Een overeenkomst waarin de rijksoverheid gemeenten de mogelijkheid geeft om te experimenteren met alternatieven voor fossiel aardgas, zowel in nieuwbouw als bestaande bouw.”

Bestaande wijken aardgasvrij
In Utrecht is de gemeente al bezig om ook bestaande wijken aardgasvrij te maken. “Dit is veel complexer dan nieuwbouw en dit doen we samen met Stedin”, onderstreept de wethouder. “We zijn nu bezig met het plan van aanpak, maar dit jaar moet het nog gebeuren. Als het aan ons ligt, de eerste wijk in een reeks.” De politieke besluitvorming en de gesprekken met de bewoners zijn de taken van de gemeente, geeft de wethouder aan. “Voor bewoners is het ingrijpend en de gemeente moet het eerste loket zijn waar zij terechtkunnen. Stedin hebben we nodig voor hun kennis, kunde en rekenkracht, maar ook als beheerder van die netten. Het is een gezamenlijke inspanning, ieder in zijn eigen rol.”

Deel dit artikel

Wilt u Stedin helpen bij het verbeteren van de website?